عددی که در تازهترین گزارش Nature Index ثبت شده، شبیه یک اشتباه تایپی است: رشد ۳۳۲ درصدی سهم پژوهشی یک دانشگاه استانی در فاصلهٔ یک سال. اما این همهٔ ماجرا نیست. پشت تیترهای پر سر و صدای رتبهبندیها، واقعیتی آرام و کمگفته در دانشگاههای ایران در حال شکل گرفتن است.
قطبهای قدیمی، با کیفیتی تازه؛ شریف و امیرکبیر در مسیر صعودرشد درصدی همهچیز نیست؛ حجم واقعی سهم پژوهشی هم مهم است. در همین جدول:دانشگاه شریف: از ۱۴.۲۹ به ۲۵.۹۳ (+۸۱.۴ درصد) — یکی از بزرگترین جهشهای سهم مطلق میان دانشگاههای برتر منطقه.دانشگاه صنعتی امیرکبیر: از ۹.۶۶ به ۱۵.۵۳ (+۶۰.۷ درصد).دانشگاه صنعتی اصفهان: از ۸.۹۳ به ۱۲.۳۷ (+۳۸.۵ درصد) و علوم پزشکی تهران: از ۲.۶۳ به ۳.۶۸ (+۳۹.۸ درصد).اما تصویر کامل نیست: سهم دانشگاه تهران در جدول سالانه از ۳۸.۳۸ به ۳۶.۸۶ رسیده (۴.۰ درصد کاهش) و دانشگاه علم و صنعت هم ۱۷ درصد افت داشته است. با این حال تهران با ۷۲ مقاله، همچنان رتبهٔ ۷ غرب آسیا و دانشگاه نخست ایران است.
یازده دانشگاه ایران در میدان رقابت جهانی ۲۰۲۷ QSدر تازهترین نسخهٔ رتبهبندی جهانی QS برای سال ۲۰۲۷ (منتشرشده در ژوئن ۲۰۲۶)، ۱۱ دانشگاه از ایران توانستهاند در جمع برترینهای دنیا جای بگیرند. جدول حضور این دانشگاهها به شرح زیر است:پیشتازهای ایران: دانشگاه تهران با رتبه ۳۶۷ و دانشگاه صنعتی شریف با رتبه ۳۹۰ در کانال زیر ۴۰۰ جهان ایستادهاند.قطبهای صنعتی و فنی: دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه ۴۸۳، دانشگاه علم و صنعت ایران با رتبه ۵۰۴ و دانشگاه صنعتی اصفهان با رتبه ۶۲۰ در رتبههای بعدی قرار دارند.دانشگاههای جامع و منطقهای: دانشگاه تبریز با رتبه ۶۸۶، دانشگاه شهید بهشتی (بازهٔ ۷۸۱ تا ۷۹۰) و دانشگاه شیراز (بازهٔ ۷۹۱ تا ۸۰۰)؛ به همراه سه دانشگاه دیگر ایرانی که در بازهٔ بالاتر از ۱۰۰۰ جای گرفتهاند.اگر تصویر را بلندمدتتر ببینیم، جهش دانشگاه تهران چشمگیر است؛ این دانشگاه از بازهٔ ۵۹۱–۶۰۰ در سال ۲۰۲۱ توانسته خود را به رتبهٔ ۳۶۷ در نسخهٔ ۲۰۲۷ برساند. هرچند مقایسهٔ آن با رتبهٔ ۳۲۲ در سال گذشته، نشاندهندهٔ ۴۵ پله جابجایی است که نوسانات طبیعی رقابت سنگین جهانی را بازتاب میدهد.

